نقش زنان در پیشگیری از رفتارهای ناهنجار در جامعه با رویکرد اسلامی
دوره 7، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 65-82
https://doi.org/10.22034/jwir.2025.2065369.1000
زهرا عباسی
چکیده نقش زنان در پیشگیری از گسترش رفتارهای ناهنجار اجتماعی، یکی از مؤلفههای بنیادین در ارتقاء سلامت فرهنگی و اخلاقی جامعه بهشمار میآید. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد نظری، تاریخی و کاربردی این نقش از منظر آموزههای دینی انجام شده و با روش کیفی و مروری–تحلیلی، به تحلیل منابع اسلامی، مطالعات پیشین و ارائه راهکارهای عملی پرداخته است. در ابتدا، مفهوم ناهنجاری اجتماعی و عوامل مؤثر در شکلگیری آن از منظر جامعهشناسی، روانشناسی و دینشناسی تبیین شد. سپس با بررسی مبانی دینی و مفهومی مانند نقش زن در تربیت نسل، کارکرد اجتماعی زن و جایگاه زن در اسلام، ظرفیتهای زنان در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی تحلیل گردید. در بخش پیشینه، مطالعات داخلی و خارجی نشان دادند که تقویت باورهای دینی، حمایتهای خانوادگی و حضور اجتماعی فعال زنان تأثیر معناداری در کاهش ناهنجاریهایی چون خشونت، اعتیاد، فروپاشی خانواده و بیهویتی جوانان دارد. همچنین، با بررسی نمونههای الگویی از تاریخ اسلام مانند حضرت زهرا، حضرت زینب و زنان متفکر معاصر، کنشگری مؤثر زن در مدیریت بحرانهای اخلاقی و اجتماعی مورد تأکید قرار گرفت. در بخش پایانی، راهکارهایی در سه سطح تربیتی، فرهنگی و نهادی پیشنهاد شده است که میتواند به تقویت نقش زنان در مهار ناهنجاریهای اجتماعی کمک کند. نتیجهگیری پژوهش حاکی از آن است که زن، در منظومه دینی، نهتنها عامل پایداری خانواده بلکه عنصر فعال تحول اجتماعی است؛ بنابراین، بهرهگیری هدفمند از ظرفیتهای فکری، اخلاقی و تربیتی زنان، مسیری مؤثر در پیشگیری از گسترش آسیبهای اجتماعی در جامعه خواهد بود.
