موضوعات = روان‌شناسی مثبت‌گرا
روان‌شناسی مثبت‌گرا

پیش‌بینی انعطاف‌پذیری روانشناختی براساس خوش‌بینی در بین معلمان زن تربیت‌بدنی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 18 مرداد 1405

https://doi.org/10.22034/jwir.2025.2068414.1026

مریم ستایشگر، کاظم خرم دل، سوده دشتیانه

چکیده افسردگی یکی از شایع‌ترین اختلالات روانی است که تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی دارد و از سال 1990 تا 2010 به‌عنوان پرهزینه‌ترین بیماری روانی جهانی شناخته شده است. برآوردها نشان می‌دهند که بیش از 17 درصد از جمعیت آمریکا در طول عمر خود افسردگی را تجربه می‌کنند و هر ساله 19 میلیون نفر به افسردگی اساسی دچار می‌شوند. در سال‌های اخیر، توجه به عوامل روان‌شناختی مؤثر بر سلامت و عملکرد معلمان زن تربیت‌بدنی افزایش یافته است. از جمله این عوامل، خوش‌بینی هستند که می‌توانند نقش مهمی در ارتقاء انعطاف‌پذیری روان‌شناختی ایفا کنند. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش پیش‌بینی‌کنندگی خوش‌بینی بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در بین معلمان زن تربیت‌بدنی شهر شیراز بود. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و کاربردی بود. جامعه آماری شامل 300 معلم زن تربیت‌بدنی بود که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای، 140 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل سه پرسش‌نامه استاندارد: انعطاف‌پذیری روان‌شناختی دینس و واندروال و خوش‌بینی تحصیلی بیرد و همکاران بود. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS نسخه 24 و آزمون‌های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که میان خوش‌بینی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی رابطه‌ای مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین، تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که این دو متغیر به‌طور همزمان توان پیش‌بینی انعطاف‌پذیری روان‌شناختی را دارند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که خوش‌بینی می‌تواند به افزایش تاب‌آوری روان‌شناختی معلمان زن تربیت‌بدنی کمک کند. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای برای ارتقاء این عوامل طراحی و اجرا شوند تا بهبود سلامت روان و عملکرد حرفه‌ای معلمان تسهیل شود.

روان‌شناسی مثبت‌گرا

نقش واسطه‌ای نگرش‌های ناکارامد در رابطه بین استرس تحصیلی و راهبردهای مقابله ای در دانشجویان مؤسسه آموزش عالی فاطمیه (س) شیراز

دوره 8، شماره 1، بهار 1405، صفحه 75-91

https://doi.org/10.22034/jwir.2025.2072939.1040

سمیه امینی، فاطمه محمودی

چکیده استرس تحصیلی به عنوان یکی از عوامل اصلی تأثیرگذار بر سلامت روانی دانشجویان، می‌تواند بر انتخاب راهبردهای مقابله‌ای آن‌ها تأثیرگذار باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین استرس تحصیلی و راهبردهای مقابله‌ای مسئله‌مدار با نقش میانجی نگرش‌های ناکارآمد در دانشجویان مؤسسه آموزش عالی فاطمیه (س) شیراز است. روش این‌ پژوهش‌ توصیفی‌ از نوع همبستگی‌ و از نظر هدف بنیادی است. جامعه آماری شامل 350 نفر از دانشجویان دختر مقطع کارشناسی ارشد بود که بر اساس جدول مورگان 175 نفر به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه استرس تحصیلی زاژاکووا و همکاران (2005)، پرسشنامه نگرش‌های ناکارآمد وایزمن و بک (1978) و پرسشنامه راهبردهای مقابله‌ای اندلر و پارکر (1990؛ CISS-21) بود. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS و روش تحلیل مسیر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد بین استرس تحصیلی و راهبرد مقابله‌ای مسئله‌مدار رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (β=0.681, p<0.001). همچنین استرس تحصیلی اثر مستقیم و معناداری بر نگرش‌های ناکارآمد داشت (β=0.692, p<0.001)، اما اثر نگرش‌های ناکارآمد بر راهبرد مقابله‌ای مسئله‌مدار معنادار نبود (β=0.049, p=0.516). بنابراین، نقش میانجی‌گری نگرش‌های ناکارآمد در این رابطه رد شد. یافته‌ها بیانگر آن است که استرس تحصیلی بیشتر به‌صورت مستقیم موجب افزایش استفاده از راهبردهای مقابله‌ای مسئله‌مدار می‌شود.این یافته‌ها بر لزوم تمرکز بر مداخلات مستقیم برای مدیریت استرس تحصیلی تأکید دارد. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزشی برای تقویت راهبردهای مقابله‌ای مسئله‌مدار در دانشگاه‌ها اجرا شود.