موسسه آموزش عالی فاطمیه (س) شیراز پژوهش های میان رشته ای زنان 2783-1175 7 4 2026 02 20 The Role of Women in Preventing Deviant Behaviors in Society with an Islamic Approach نقش زنان در پیشگیری از رفتارهای ناهنجار در جامعه با رویکرد اسلامی 65 82 731305 10.22034/jwir.2025.2065369.1000 FA زهرا عباسی استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0001-8335-0863 Journal Article 2025 07 09 The role of women in preventing the spread of deviant social behaviors is regarded as one of the fundamental components in promoting the cultural and moral well-being of society. The present study, conducted with the aim of examining the theoretical, historical, and practical dimensions of this role from the perspective of religious teachings, employed a qualitative, review–analytical method to analyze Islamic sources, previous studies, and propose practical strategies. At the outset, the concept of social deviance and the factors contributing to its emergence were clarified from the viewpoints of sociology, psychology, and religious studies. Subsequently, through the examination of religious foundations and concepts—such as the role of women in nurturing future generations, their social functions, and their position in Islam—the capacities of women in the prevention of social harms were analyzed. The review of domestic and international studies revealed that strengthening religious beliefs, family support, and the active social participation of women have a significant impact in reducing deviant behaviors such as violence, addiction, family disintegration, and youth identity crises. Furthermore, by investigating exemplary figures from Islamic history such as Lady Fatimah, Lady Zaynab, and contemporary intellectual women, the effective agency of women in managing moral and social crises was underscored. In the final section, strategies were proposed on three levels—educational, cultural, and institutional—that may strengthen the role of women in curbing social deviance. The findings conclude that women, in the religious framework, are not only the cornerstone of family stability but also active agents of social transformation. Therefore, the purposeful utilization of women’s intellectual, moral, and educational capacities offers an effective pathway in preventing the spread of social harms in society. نقش زنان در پیشگیری از گسترش رفتارهای ناهنجار اجتماعی، یکی از مؤلفه‌های بنیادین در ارتقاء سلامت فرهنگی و اخلاقی جامعه به‌شمار می‌آید. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد نظری، تاریخی و کاربردی این نقش از منظر آموزه‌های دینی انجام شده و با روش کیفی و مروری–تحلیلی، به تحلیل منابع اسلامی، مطالعات پیشین و ارائه راهکارهای عملی پرداخته است. در ابتدا، مفهوم ناهنجاری اجتماعی و عوامل مؤثر در شکل‌گیری آن از منظر جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و دین‌شناسی تبیین شد. سپس با بررسی مبانی دینی و مفهومی مانند نقش زن در تربیت نسل، کارکرد اجتماعی زن و جایگاه زن در اسلام، ظرفیت‌های زنان در حوزه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی تحلیل گردید. در بخش پیشینه، مطالعات داخلی و خارجی نشان دادند که تقویت باورهای دینی، حمایت‌های خانوادگی و حضور اجتماعی فعال زنان تأثیر معناداری در کاهش ناهنجاری‌هایی چون خشونت، اعتیاد، فروپاشی خانواده و بی‌هویتی جوانان دارد. همچنین، با بررسی نمونه‌های الگویی از تاریخ اسلام مانند حضرت زهرا، حضرت زینب و زنان متفکر معاصر، کنش‌گری مؤثر زن در مدیریت بحران‌های اخلاقی و اجتماعی مورد تأکید قرار گرفت. در بخش پایانی، راهکارهایی در سه سطح تربیتی، فرهنگی و نهادی پیشنهاد شده است که می‌تواند به تقویت نقش زنان در مهار ناهنجاری‌های اجتماعی کمک کند. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که زن، در منظومه دینی، نه‌تنها عامل پایداری خانواده بلکه عنصر فعال تحول اجتماعی است؛ بنابراین، بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت‌های فکری، اخلاقی و تربیتی زنان، مسیری مؤثر در پیشگیری از گسترش آسیب‌های اجتماعی در جامعه خواهد بود. https://wir.fatemiyehshiraz.ac.ir/article_731305_9b15c44d0ceb3f0970b10cd07462cd14.pdf