چارچوب‌های تصمیم‌گیری نخبگان سیاسی زن در حوزه کمیسیون‌های مجلس (مورد مطالعاتی: زنان نماینده مجلس)

حیدری, زهرا; حیدری, زینب; حیدری, ناهید

چارچوب‌های تصمیم‌گیری نخبگان سیاسی زن در حوزه کمیسیون‌های مجلس (مورد مطالعاتی: زنان نماینده مجلس)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

زهرا حیدری ¹

زینب حیدری ²

ناهید حیدری ³

¹ استادیار گروه معارف دانشگاه فرهنگیان شهید باهنر شیراز، ایران.

² مدرس گروه معارف استان فارس، دبیر رسمی آموزش‌وپرورش استان فارس، ایران.

³ کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی دانشگاه کاشان، کاشان – ایران.

چکیده

مشارکت سیاسی زنان در عرصه‌های کلان تصمیم‌گیری‌های سیاسی و مدیریتی از مؤلفه‌های اساسی توسعه پایدار است؛ مقاله حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش است که چارچوب‌های تصمیم‌گیری نخبگان سیاسی زن در حوزه کمیسیون‌های مجلس چیست؟ در این پژوهش نمونه آماری شامل 20 نفر از زنان نماینده در ده دوره مجلس شورای اسلامی است. روش پژوهش بر اساس تکنیک تحلیل محتوای کیفی و کمی، تکنیک مصاحبه نیمه-ساخت‌یافته در مرحله جمع‌آوری داده‌ها و متن مصاحبه‌ است. برای تحلیل داده‌ها از برنامه Excel و نرم‌افزار ویزیو، در چارچوب نمودارها و مدل-های‌ مختلف استفاده شده است. یافته‌های پژوهش در رابطه با مقولات مختلفی چون: چارچوب تصمیم‌گیری نشان داد که بیش‌ترین فراوانی تصمیم-گیری در حوزه کمیسیون‌ها بر اساس علاقه و تخصص است؛ در مقوله چارچوب ترجیحات کمیسیونی بیشترین فراوانی کمیسیون فرهنگی است که ناشی از سابقه فرهنگی، تخصص و علاقه نخبگان سیاسی زن در این حوزه است؛ فراوانی موافقان و مخالفان تشکیل کمیسیون زنان تقریباً به هم نزدیک است؛ هرچند به‌طور نسبی تعداد موافقان تشکیل کمیسیون زنان بیشتر است، اکثر موافقان از جناح اصولگرا هستند. در رابطه با مقوله چارچوب علی موافقت با تشکیل کمیسیون زنان، بیش‌ترین فراوانی، عدم‌کفایت فراکسیون و سپس بحث ضرورت تشکیل و کارکرد مؤثر فراکسیون زنان درگذشته است؛ بیش‌ترین فراوانی در رابطه با چارچوب علی مخالفت با این کمیسیون، عدم ضرورت و سپس کفایت فراکسیون و کمیسیون برای بررسی مسائل زنان ذکرشده است. پژوهشگر در مجموع 3 مقوله اصلی، 6 مقولۀ فرعی اول و 60 مقولۀ فرعی دوم؛ تعداد 221 عبارت معنایی شناسایی شده و به شکل نمودار‌ ترسیم و تحلیل‌شده است.

کلیدواژه‌ها

مجلس شورای اسلامی

نخبگان سیاسی

تصمیم‌گیری‌

کمیسیون

زنان نماینده

20.1001.1.27831175.1402.5.2.5.0

عنوان مقاله English

Decision-making Frameworks of Female Political Elites in Parliament Commission (A case study of women parliamentarians)

نویسندگان English

Zahra Heydari ¹

Zeynab Heydari ²

Nahid Heydari ³

¹ Assistant Professor, Department of Education, Shahid Bahonar University of Education, Shiraz, Iran.

² Lecturer in the Education Department of Fars Province, Official Secretary of Education of Fars Province, Iran.

³ Master of Science in Quran and Hadith, Faculty of Humanities, Kashan University, Kashan – Iran.

چکیده English

Women's political participation in the macro arenas of political and management decisions is one of the basic components of sustainable development. This paper aims to answer the question, "What are the decision-making frameworks of female political elites in parliamentary commissions?" In this research, the statistical sample includes 20 female representatives of the Islamic Council in ten terms. Moreover, the research method is based on qualitative and quantitative content analysis techniques, semi-structured interview techniques in the data collection process, and interview text. For data analysis, Excel and Visio were applied in the framework of various charts and models. The findings concerning multiple categories, such as decision-making framework, showed that the highest frequency of commission decision-making is based on interest and expertise. In the category of commission preference framework, the highest frequency is the cultural commission due to the cultural background, knowledge, and interest of the female political elite. Furthermore, the number of supporters and opponents of forming the women's commission is almost the same. Although relatively the number of those who support the formation of the women's commission is more, most of those who support it are from the fundamentalist faction. Concerning the causal framework of agreeing to the formation of the women's commission, the most frequent insufficiency of the faction and the discussion of the necessity of the formation and effective functioning of the women's faction have passed. The highest frequency concerning the causal framework of opposition to this commission is the lack of necessity and the sufficiency of the faction and the commission to investigate women's issues. Generally, the researcher develops a total of 3 main categories, six first sub-categories and 60 second sub-categories. Some 221 semantic expressions are identified, portrayed, and analyzed in the form of a diagram.

کلیدواژه‌ها English

Islamic Council

Political elites

Decision-making

Commission

Women representatives

1- آکوچکیان، احمد؛ و عر‌ب‌نژاد، مریم(1389). اصول دین شناختی مشارکت زنان در فرایند توسعه‌ی سیاسی (با رویکرد قرآنی - روایی). مطالعات راهبردی زنان، 13(29)، 235-295. 20.1001.1.20082827.1389.13.49.7.8dor:
2- انصاری، محمدمهدی(1386). نخبه پروری سیاسی. تهران: نشر دادگستر.
3- ایروانی غفاری، راضیه(1385). دیدگاه عالمان شیعه ایران معاصر: امام خمینی (س) و استاد مطهری (ره) در مورد حقوق سیاسی زنان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد علوم تحقیقات.
4- ترابی، یوسف(1392). تعارض نخبگان سیاسی و راهبردهای مدیریت آن. فصلنامه مجلس و راهبرد، 19(72)، 39-76.
5- تسلیمی، سعید؛ صفری، حسین؛ و سید دانش، سید یحیی(1383). بررسی الگوی سه نوع تصمیم‌گیری حضرت امام خمینی (ره) با استفاده از مدل تصمیم‌گیری حکیمانه - رویکرد فازی. دانش و رفتار، 2(8)، 31-40.
6- حاجی‌پور ساردویی، سیمین(1398). زنان و مشارکت سیاسی (واکاوی سیاست حضور زنان در مجلس شورای اسلامی). تهران: ذهن‌آویز.
7- حسینی، موسی(1380). دیدگاه قرآن دربارۀ مشارکت سیاسی زنان. فصلنامۀ پژوهش‌های قرآنی، 7(26-25)، 173-183.
8- حیدری، زهرا؛ کشاورز شکری، عباس؛ غفاری هشجین، زاهد؛ و مرشدی‌زاد، علی(1397). موانع مشارکت نخبگان سیاسی زن در عرصه تصمیم‌گیری های سیاسی و مدیریتی. پژوهشنامه علوم سیاسی، 14(1)، 63-94. 20.1001.1.1735790.1397.14.1.3.8dor:
9- خانیکی، هادی؛ پناهی، محمدحسین؛ قانعی‌راد، محمدامین؛ و زردار، زرین(1393). چارچوب‌بندی بیوتکنولوژی در محتوای نمایشی سیمای ج.ا.ا. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 6(3)، 23-52. doi:10.7508/isih.2014.23.002
10- خسروی، محمدعلی؛ دهشیار، حسین؛ و ابطحی، نازالسادات(1391). چگونگی توانمندسازی زنان در عرصه تصمیم‌گیری سیاسی در ساختار تصمیم‌گیری ملی و بین‌المللی. مطالعات روابط بین‌الملل، 5(20)، 99-132.
11- خلیلی، محسن(1386). آسیب‌شناسی مشارکت سیاسی زنان. پژوهش زنان، 5(2)، 186-165.
12- خمینی، روح‌الله(1371). صحیفه‌ نور. جلد 4. تهران: مؤسسه تنظیم و نـشر آثـار‌ امـام‌ خمینی.
13- دلاور، علی(1382). روش‌های پژوهش در روانشناسی و علوم تربیتی. تهران: روان ویرایش، ارسباران.
14- دهقان، سعید(1395). جایگاه کانون وکلا در نظام قانون‌گذاری کشور. کانون وکلا، 68(235)، 9-14.
15- رحیمی، جلال(1392). سازمان و مدیریت موفق. تهران: انتشارات سپهر دانش.
16- ساروخانی، باقر(1382). روش‌های پژوهش در علوم اجتماعی. جلد 2. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
17- سجادی، سید ابراهیم(1380). قرآن و مشارکت اجتماعی زنان. پژوهش‌های قرآنی، 27 و 28. 50-83.
18- سریع‌القلم، محمود(1384). عقلانیت و آینده توسعه‌یافتگی ایران. تهران: مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.
19- سید امامی، کاووس(1394). روش‌های مصاحبه برای پژوهش‌های سیاسی. تهران: دانشگاه امام صادق.
20- شفیعی‌نیا، محمد؛ لطفی، صفرعلی؛ و توکلی جبلی، مهدی(1391). شاخص‌های تحکیم امنیت ملی و ارتقای اخلاق سیاسی نخبگان سیاسی از دیدگاه مقام معظم رهبری. مطالعات دفاعی استراتژیک، 47، 41-60.
21- شمس‌الدین، محمدمهدی(1376). حدود مشارکت سیاسی زنان در اسلام. ترجمه محسن عابدی. تهران: انتشارات بـعثت.
22- عرب‌نژاد، مرضیه(1384). مبانی حاکمیت زن در اندیشه فقهی - تفسیری شیعه. مباحث بانوان شیعه، 2(6)، 129-180.
23- قادری، ریحانه(1397). تأثیر فرهنگ سیاسی بر مشارکت زنان با تأکید بر نقش انقلاب اسلامی ایران. پژوهش‌نامه تاریخ، سیاست و رسانه، 1(2)، 223-245.
24- کوشش، پریسا(1386). حقوق سیاسی – اجتماعی زن در گفتمان اسلام سنتی و نواندیشی دینی در ایران معاصر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه مفید قم.
25- مدرس‌زاده، شیوا؛ نوابخش، مهرداد؛ و نوذری، حسینعلی(1397). عوامل مؤثر بر توانمندشدن زنان نخبه‌ی سیاسی (مورد مطالعاتی: زنان نماینده در مجلس شورای اسلامی). پژوهش‌نامه زنان، 9(2)، 101-127.
26- مطهری، مرتضی(1391). زن و مسائل قضایی و سیاسی (شهادت، قضاوت، افتاء، سیاست). تهران: صدرا.
27- مهدی‌پور، فرامرز؛ و زیناتون، سیتی(1395). شخصیت و حقوق زن در تفسیر المیزان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه.
28- مهدی‌زاده، سید محمد(1391). نظریه رسانه: اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌های انتقادی. تهران: نشر همشهری.
29- هولستی، ال رادولف(1373). تحلیل محتوا در علوم اجتماعی و انسانی. ترجمه نادر سالارزاده امیری. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
30- یزدان‌پناه درو، کیومرث؛ و عسگری، ندا(1398). بررسی روند مشارکت زنان در انتخابات مجلس شورای اسلامی (دوره های ۸، ۹ و ۱۰) (مطالعه موردی: شهر تهران). فصلنامه زن در فرهنگ و هنر، 11(2)، 287-307. doi:10.22059/jwica.2019.281225.1279
31- Baxter, S., & Lansing, M. (1980). Women and politics: The invisible majority. Michigan: University of Michigan Press.
32- Entman, R. M. (1993). Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of communication, 43(4), 51-58.
33- Freud, S. (1923). Introduction à la psychanalyse. Payot.
34- Furber, C. (2010). Framework analysis: a method for analysing qualitative data. African Journal of Midwifery and Women's health, 4(2), 97-100. doi:10.12968/ajmw.2010.4.2.47612
35- Goffman, E. (1974). Frame analysis: An essay on the organization of experience. Harvard University Press.
36- Ritzer, G. (1988). Contemporary Sociological Theory, NY Alfred A.
37- Scheufele, D. A., & Tewksbury, D. (2007). Framing, agenda setting, and priming: The evolution of three media effects models. Journal of communication, 57(1), 9-20. doi:10.1111/j.1460-2466.2006.00326_5.x
38- Smith, J., & Firth, J. (2011). Qualitative data analysis: the framework approach. Nurse researcher, 18(2). 52-62. doi:10.7748/nr2011.01.18.2.52.c8284
39- Snow, D. A. (2004). Framing processes, ideology, and discursive fields. The Blackwell companion to social movements, 380-412.